على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1055
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
گل و ميوه . و جان سپردن و يا جان شدن : مردن و وفات كردن . و جان عالم : روح عالم و حضرت ختمى مرتبت صلى اللّه عليه و آله . و جان كردن : جان كندن . و جان كندن : مردن و وفات نمودن و سخت محنت كشيدن . جان ( j nn ) ا . ع . مار سپيد بزرگ سياه چشم كه چندان اذيت نمىكند . ج : جنان ( jenn ne ) و اسم . ج . جن و ابو جان : پدر ديوان . جان آزار ( j n - z r ) ص . پ . ظالم و جفاپيشه . جان آزارى ( j n - z ri ) ا . پ . ظلم و ستم و جفاپيشگى . جاناغ ( j n q ) ا . پ . جاتاغ و كماچه و كليچهء خيمه . جان آفرين ( j n - farin ) ص . پ . روان آفرين و خالق روح و اين از صفات خداوند عالم جل شأنه مىباشد . جان افزا ( j n - afz ) ص . پ . روح بخش و حيوة بخش و ممد حيوة . جانان ( j n n ) پ . ج . جان ارواح و روانها . و خوب روى و زيبا و دلكش و نازنين و معشوق و محبوب و شاهد . جانانه ( j n ne ) ا . پ . معشوق و مطلوب و مقصود و مراد . و دلاور و سخت جان و در همه كار حريف . جان آور ( j n - var ) ا . پ . جاندار و مردم بىعقل و بىشعور . جاناور ( j n var ) ا . پ . جانور . جانب ( ja'nab ) ص . ع . كوتاه و خوار از مردم و از اسب . جانب ( j neb ) ا . ع . پهلو . ج : جوانب و كرانه . و بيگانه و غريب و نافرمان . ج : جناب . و محقر و اجتناب كرده شده . و اسب گشاده پا . و سوى . و جانبا الانف : دو پهلوى بينى . و غليظ الجانب : درشت خوى و بىادب . و لين الجانب : ظريف خوش و نيك سيرت . جانب ( j neb ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سوى و جهت و طرف و كنار و پهلو و ضلع و ناحيه . و جانب گرفتن : هموثاق شدن و يك دل گشتن . و از جانب : از طرف . و اين جانب : كلمهايست كه شخص به خود خطاب مىكند نسبت بزيردست خود . جانباز ( j n - b z ) ص . پ . كسى كه با جان خود بازى كند و آن را در معرض خطر اندازد و بىباك و دلير . و ريسمان باز . و سوداگر اسب . جانبازى ( j n - b zi ) ا . پ . دليرى و مردانگى . و ريسمان بازى و ريسمان سست . جانبة ( ja'nabat ) ص . ع . مؤنث جأنب يعنى زن كوتاه و خوار . جان بخش ( j n - baxc ) ص . پ . حيوةدهنده و بخشندهء جان و مفرح و تازهكنندهء روان . و يكى از صفات خداى تعالى كه آمرزندهء گناهانى است كه لايق سياستاند . جان بخشى ( j n - baxci ) ا . پ . حيوة بخشى و احيا . و آمرزش و بخشش گناهان مستحق سياست . جانبدار ( j neb - d r ) ص . پ طرفدار و مددگار و دستگير و ياور و وكيل و حامى . جانبدارى ( j neb - d ri ) ا . پ . طرفدارى و مددگارى و حمايت . جان بر ( j n - bar ) ص . پ . كسى كه مىرهاند جان خود را . و جان بر شدن : گريختن و خود را گريزانيدن . جان بر ميان ( j n - bar - mi n ) ص . پ . مستعد و آماده و منتظر مرگ و مانده شدهء از زندگانى . جان بن جان ( j n - ben - j n ) ا . پ . نژاد افسانهاى و توهمى كه در تواريخ ذكر شده و پادشاه آن طايفه را تازيان جان و يا جن و مردمان ايران جانيان و يا جنيان نامند . و نيز جان بن جان : پادشاه پريان . جانبى ( j nebi ) ص . پ . منسوب بجانب يعنى طرفى و كنارى . جانبيدن ( j nebidan ) ف م . پ . نفرت داشتن و مكروه داشتن و ناپسند كردن . جانبين ( j nebayn ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - طرفين و مدعى و مدعى عليه . جان پرور ( j n - parvar ) ص . پ . پرورندهء روان . جان جان ( j n - j n ) ا . پ . خداى تعالى و روح اعظم . و نان و هر طعامى كه به ته ديگ چسبيده باشد . جانح ( j neh ) ص . ع . مايل و گناهكار . جانحة ( j nehat ) ا . ع . مفرد جوانح كه استخوانهاى پهلو نزديك سينه باشد . مر جوانح . جاندار ( j n - d r ) ا و ص . پ . ذى روح و داراى روان و حيوان . و قادر و توانا . و حافظ و نگاهبان و سلاحدار . و رزق و روزى و قوت لا يموت و قوت روزانه . جاندارو ( j n - d ru ) ا . پ . ترياق و افيون و ترياك . جاندارى ( j n - d ri ) ا . پ . حيوة و زندگانى . جاندانه ( j nd ne ) ا . پ . يافوخ يعنى آنجاى از كاسهء سر انسانى كه در كودكى نرم و جهنده است . جاندر ( j n - dar ) ا و ص . پ . جلاد و جاندار و ذى روح . جان درازى ( j n - der zi ) ا . پ . درازى عمر . جان در ميان ( j n - dar - mi n ) ص . پ . مستعد بفداكارى جان خود براى ديگرى . جان در يك قالب ( j n - dar - yak - q leb ) ص . پ . عاشق پاك .